พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร ประทับอยู่ ณ วังนี้จนสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2490 รวมพระชนมายุได้ 64 พรรษา ทรงเป็นต้นราชสกุล วุฒิไชย หลังจากท่านเจ้าของวังสิ้นพระชนม์ กระทรวงมหาดไทยจึงซื้อที่ดินจากทายาท ใน พ.ศ. 2493 เพื่อเป็นที่ตั้งกรมประชาสงเคราะห์ เดิมอาศัยพื้นที่พระราชวังสราญรมย์อยู่ และได้มีการทยอยกันรื้อถอนอาคารเก่าในเขตวังเดิมออกไป เพื่อปลูกสร้างอาคารราชการขึ้นแทน

        ตำหนักที่ประทับเป็นตึกรูปทรงแข็งแรง สง่างาม ดูเหมือนทึบ แต่ภายในโปร่งสบาย เพราะระบายอากาศด้วยการใช้หน้าต่างบานเกล็ดไม้ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่นิยมกันในสมัยรัชกาลที่ 5 ตัวอาคารส่วนใหญ่เป็นสองชั้น ด้านหลังมีหอคอยเพิ่มขึ้นมาเป็นสามชั้น ตึกฝรั่งรุ่นรัชกาลที่ 5-6 มักนิยมสร้างหอคอยกันมาก เพราะสามารถมองออกไปได้ไกลสุดลูกหูลูกตา และมองได้อย่างสบายเพราะไม่มีตึกระฟ้าสูง รกตาเหมือนอย่างเช่นในปัจจุบัน

        อาคารสมัยรัชกาลที่ 5 เน้นความสง่างาม หนักแน่น เคร่งขรึม แต่ดูไม่แข็งความกระด้างด้วยมีการใช้ศิลปะลายปูนปั้นประดับตามซุ้มหน้าต่าง ตามรอยต่อนอกอาคารระหว่างชั้นบน ชั้นล่าง มุมอาคาร เหนือคูหาโค้งที่มุขหน้า ซึ่งทำไว้เป็นที่จอดรถ หรือคูหาโค้งตามช่องเฉลียงชั้นล่าง ชั้นบนด้านหลังมีระเบียงแล่นไปจดกับส่วนหอคอย ดูหนักแน่นแต่อยู่สบาย เพราะการออกแบบคำนวณทิศทางลมไว้ดีแล้ว น่าสังเกตว่าอาคารสมัยก่อนล้วนแต่ออกแบบได้ถูกต้องตามทำเลและภูมิสถาปัตย์ ทำให้อยู่ได้สบายไม่ร้อนทึบหรืออึดอัด

        ภายในตัวตำหนัก แบ่งซอยเป็นห้องต่างๆ 10 ห้อง ชั้นล่าง 4 ห้อง ชั้นบน 6 ห้อง (ไม่นับโถงบันได โถงกลางชั้นบน และห้องน้ำ ซึ่งอยู่ด้านหลัง) ห้องทุกห้องในแต่ละชั้น มีประตูเปิดทะลุถึงกันหมด ประตูและหน้าต่างแต่ละบานล้วนสูงใหญ่ ล้อมด้วยกรอบไม้สีเข้ม ดูโอ่อ่า เหนือบานประตูและหน้าต่างมีทับหลังเป็นแผ่นไม้ฉลุลายละเอียดยิบ บนผนังห้องประดับด้วยศิลปะปูนปั้น เป็นแบบเดียวกับภายนอกตำหนัก สอดรับกับลายฉลุบนเพดานห้องอย่างเหมาะเจาะ

        ชั้นล่างของตำหนักกรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร วังสะพานขาว ในวันนี้ได้ถูกจัดเป็นห้องสมุดของกรมประชาสงเคราะห์ กับเป็นที่ทำการ สภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ส่วนชั้นบนเป็น พิพิธภัณฑ์จอมพล ป. พิบูลสงคราม และ พิพิธภัณฑ์ปกรณ์ อังศุสิงห์ นักสังคมสงเคราะห์ผู้ก่อตั้งกรมประชาสงเคราะห์ขึ้นมา

        ปัจจุบัน ตำหนักกรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร วังสะพานขาวแห่งนี้ ยังคงได้รับการอนุรักษ์ไว้จนทุกวันนี้ เป็นโบราณสถานที่สวยงาม ควรแก่การชื่นชมและศึกษา

1 2

(คลิกที่ภาพเพื่อดูรายละเอียด)