พระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ เป็นพระตำหนักองค์หนึ่งในพระราชวังสนามจันทร์ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฯ โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น พระตำหนักดังกล่าวมี ลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่มีความโดดเด่นแปลกตาชวนมอง และสามารถดึงดูดใจผู้ที่ได้พบ เห็นหรือผู้มาชมเป็นอย่างดี นับเป็นอาคารที่เป็นจุดเด่นแห่งหนึ่งของพระราชวังสนามจันทร์...

        พระตำหนักมีลักษณะทางสถาปัตยกรรมแบบเรอเนซองส์ (Renaissance) ของฝรั่งเศสผสมกับแบบฮาล์มทิมเบอร์ (Half Timber) ของอังกฤษ โดยประยุกต์ให้มีโถงโล่งและระเบียง เพื่อให้เข้ากับประเทศที่มีภูมิอากาศร้อนชื้น โดยการปรับลักษณะดังกล่าวสามารถทำได้อย่าง ผสมผสานกลมกลืนและมีความเหมาะสมลงตัวกันเป็นอย่างดี

        พระตำหนักหลังนี้ มีสะพานเชื่อมไปสู่พระตำหนัก อีกหลังหนึ่ง คือ พระตำหนักมารีราชรัตบัลลังก์ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบนีโอคลาสสิก (Neo-Classic) พระตำหนักดังกล่าวตั้งอยู่ทางด้านหลังของพระตำหนัก ชาลีมงคลอาสน์ โดยอยู่อีกฝั่งหนึ่งของคลองที่คั่นระหว่างพระตำหนักทั้งสอง

        

        การสร้างสะพานเชื่อมอาคารทั้งสองให้ติดต่อกัน บ่งบอกถึงความตั้งใจในการสร้างให้ พระตำหนักทั้งสองนี้เป็นอาคารเคียงคู่กัน อันทำให้ไม่เกิดความรู้สึกโดดเดี่ยว ซึ่งผู้ที่ได้พบเห็น ย่อมสัมผัสได้ถึงความอบอุ่นและความผูกพันบางประการได้อย่างดี และหากได้ศึกษาถึงภูมิหลัง ของการสร้างพระตำหนักทั้งสอง ก็จะเห็นว่า การสร้างพระตำหนักทั้งสองนี้ได้สะท้อนความใน
พระทัยและความหมายแฝงของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้อยู่ในรูปแบบสถาปัตยกรรมของพระตำหนักทั้งสองได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังเป็นสื่อที่สะท้อนให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพในทางอักษรศาสตร์และศิลปะขององค์พระมหาธีรราชเจ้า ซึ่งทรงเป็นผู้พระราชทานแนวคิดและทรงเป็นผู้โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระตำหนักดังกล่าวได้อย่างเด่นชัด

        

        นามพระตำหนักทั้งสองนี้ รัชกาลที่ 6 ทรงนำมาจากชื่อของตัวละครในบทละครเรื่อง My Friend Jarlet ซึ่งพระองค์ได้ทรงพระราชนิพนธ์แปลและแปลงเป็นบทละครไทยชื่อว่า "มิตรแท้" ชื่อตัวละครที่ได้ทรงนำมาเป็นชื่อของพระ
ตำหนักได้แก่ ตัวเอกของเรื่อง ชื่อ ยาร์เลต์ (Jarlet) ซึ่ง แสดงความเป็นมิตรแท้ต่อเพื่อนที่ชื่อ ปอล (Paul) และได้ แสดงให้เห็นถึงความเป็นพ่อผู้เป็นปิยมิตรของลูก ซึ่งใน เรื่องคือ ลูกสาวที่ชื่อ มารี (Marie Leroux) โดยยาร์เลต์ ได้ยอมเสียสละชีวิตให้ทหารฝ่ายตรงข้ามนำตนไปประหาร แทนปอลผู้เป็นเพื่อนและเป็นคู่รักของลูกสาว ซึ่งการเสียสละ นี้ทำให้บุคคลทั้งสองได้สมหวังในความรัก

ความประทับใจต่อความเป็นมิตรแท้ในบทละครดังกล่าวคือสิ่งที่แสดงให้เห็นส่วนลึก ในน้ำพระทัยของพระบาท สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวที่มีต่อคำว่า มิตรแท้ อย่างลึกซึ้ง ชื่อของย่าเหล สุนัขแสนรู้ ตัวโปรดของพระองค์ ก็มาจากชื่อ"ยาร์เลต์" นั่นเอง