เครื่องเทศ สมุนไพร เคล็ดลับสุขภาพ

"เครื่องเทศ สมุนไพร" เสน่ห์แห่งการปรุงแต่งกลิ่น และชูรสชาติอาหารที่คนไทยเราคุ้นเคยกันมาแต่โบราณ

คนไทยสมัยก่อน ฉลาดล้ำในการเลือกสรรใช้เครื่องเทศชนิดต่าง ๆ มาต้มยำทำแกง ปรุงแต่งกลิ่นและรสชาติอาหารให้น่ารับประทาน และนำมาช่วยดับกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์ เพราะในเครื่องเทศส่วนใหญ่นั้นจะมีน้ำมันหอมระเหยในตัวเอง

และที่น่าทึ่งกว่านั้นก็คือ ภูมิปัญญาอันลึกซึ้งของคนสมัยก่อน ที่เข้าใจถึงคุณค่าของพืชสมุนไพรเหล่านี้อย่างดีว่า สามารถให้ประโยชน์ต่อสุขภาพได้มากเพียงไร

ปัจจุบัน อาหารไทย จึงเป็นอาหารที่คนทั่วโลกยกย่องให้เป็นอาหารเพื่อสุขภาพและนักโภชนาการทั้งไทยและเทศ ต่างตื่นตัวสนใจศึกษาคุณค่าทางโภชนาการในอาหารไทยกันอย่างกว้างขวาง

กินแก้กัน
	นับแต่โบราณ คนไทยเรารู้จักนำเอาสรรพคุณของเครื่องเทศ มาสอดแทรกไว้ในตำราการปรุงอาหารไทย ในรูปของการ ?กินแก้กัน? หากนำอาหารไทยมาวิเคราะห์ดูจะพบว่าไม่ว่าจะเป็น ต้ม ยำ แกง จนชั้นแต่น้ำพริก ทุกอย่างล้วนมี เครื่องเทศเป็นส่วนผสมสำคัญทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นในรูปของแห้ง อย่างเช่น เม็ดผักชี ยี่หร่า กระวาน กานพลู หรือในรูปของสด จำพวกขิง ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด สะระแหน่ โหระพา เป็นต้น

"กินแก้กัน" หมายความถึง การนำเครื่องเทศบางอย่างมาใช้ประกอบอาหารบางชนิด สรรพคุณของเครื่องเทศนั้น ๆ จะป้องกันโรคหรืออาการไม่สบาย ที่อาจเกิดจากการกินอาหารชนิดนั้นได้

อย่างเช่น ตะไคร้ที่ใช้ในการทำยำเนื้อ นอกจากจะช่วยดับคาวและแก้เลี่ยนของเนื้อสัตว์แล้ว ยังช่วยป้องกันไม่ให้ปวดท้องรักษาระบบทางเดินอาหารให้เป็นปกติ

เมี่ยงคำ 1 คำ ประกอบด้วย ใบชะพลู มะพร้าว ขิง หัวหอม มะนาว ในเชิงโภชนาการใบชะพลูมีธาตุเหล็กและวิตามินเอสูง แต่ทว่าร่างกายไม่สามารถนำวิตามินเอ ไปใช้งานได้หากไม่มีไขมันประกอบ จึงต้องใช้ไขมันจากมะพร้าว ขิงช่วยไม่ให้ปวดท้องและท้องอืดเนื่องจากรับประทานผักสดเข้าไป

	น่าเสียดายนักที่คนไทยในรุ่นปัจจุบันส่วนใหญ่ มักจะมองข้ามหรือลืมเลือนคุณค่าของพืชสมุนไพรเหล่านี้ไปเสีย พฤติกรรมทั่วไปในการรับประทานอาหาร จึงมักจะเขี่ยบรรดาเครื่องเทศเหล่านี้ทิ้งไป ด้วยหลงผิดว่าเป็นเครื่องชูรสและกลิ่นอาหาร หรือคิดว่าไม่จำเป็นต้องรับประทาน ก็น่าจะได้รับคุณค่าทางอาหารล้นเหลือแล้ว
แต่ความเป็นจริงที่นักโภชนาการแนะนำก็คือ ไม่ว่าจะเป็นกระชายหั่นเส้นเรียวยาว ข่าหั่นเป็นแว่นบาง ๆ ขิงซอย ตะไคร้ซอยละเอียด ใบมะกรูดฉีกฝอย กระเทียมเจียว หอมแดง พริกไทยอ่อน เหล่านี้ล้วนเป็นพืชสมุนไพรที่รับประทานได้ทั้งนั้น และต้องรับประทานเข้าไป จึงจะได้คุณค่าอาหารอันมหาศาล

กินอย่างไรได้ประโยชน์

การนำเครื่องเทศมาประกอบอาหารหากจะให้ได้สรรพคุณเต็มที่จะต้องรู้จักวิธีรับประทาน "การกินเครื่องเทศให้ได้ประโยชน์ ต้องดูว่า อย่างไหนกินสดได้ก็ต้องกินสด อย่างไหนต้องปรุง จึงจะกินได้เพราะการนำมาปรุง อาจมีคุณค่าบางตัวเสียไป อย่าง วิตามินซี จะเสียคุณค่าตัวอื่นก็ยังอยู่ ทั้งนี้ทั้งนั้น ต้องรู้จักการปรุงหรือทำให้ถูกหลักโภชนาการ"

เช่น ต้องล้างเสียก่อนแล้วค่อยหั่น เพราะวิตามินบางตัวสามารถละลายไปกับน้ำได้ ถ้าหั่นแล้วล้างวิตามินก็หมดไป เหลือแต่กาก และการปรุงอาหารด้วยเครื่องเทศเพื่อให้ได้กลิ่น-รสที่ต้องการ ก็ต้องมีเคล็ดลับอะไรใส่ก่อนใส่ทีหลัง มากน้อยแค่ไหน อย่างต้มยำ คนสมัยใหม่มักจะใส่ใบมะกรูดลงไปตั้งแต่น้ำยังไม่เดือด มันจะทำให้
กลิ่นมะกรูดออกมามากเกินไป น้ำก็เป็นสีเขียว กลายเป็นน้ำต้มมะกรูด รสชาติก็จะผิดไปด้วย ที่ถูกต้องใส่ทีหลัง หรือน้ำพริกที่ต้องใส่กระชาย ถ้าใส่มากเกินไป จะทำให้รสน้ำพริกปร่า ๆ ไม่กลมกล่อม

ตอนหน้าเราไปรู้จักกับสมุนไพรกันนะคะ